Randa Mirza

Το Atlal επανεξετάζει το αρχαίο αραβικό ποιητικό μοτίβο των ερειπίων – που συμβολίζει την απώλεια, τον νόστο και το πέρασμα του χρόνου – μέσα από το πρίσμα της σύγχρονης σύγκρουσης. Το έργο έρχεται αντιμέτωπο με τη διαγραφή της μνήμης και της ιστορίας, καταγγέλλοντας την καταστροφή κατοικιών αμάχων στον νότιο Λίβανο από τον ισραηλινό στρατό.

Λίγες ημέρες μετά την κατάπαυση του πυρός του Νοεμβρίου 2024, η καλλιτέχνιδα φωτογράφισε την έκταση της καταστροφής χρησιμοποιώντας μια φωτογραφική μηχανή μεγάλου φορμάτ (view camera), ακολουθώντας μια απαιτητική διαδικασία που προϋποθέτει υπομονή και χρόνο. Η μέθοδος αυτή αντηχεί την πρακτική των προϊσλαμικών ποιητών, οι οποίοι συνέθεταν στίχους «στεκόμενοι μπροστά στα atlal (ερείπια)», μετατρέποντας έτσι την πράξη της φωτογραφίας σε μια τελετουργία συμφιλίωσης και επανόρθωσης.

Στα αραβικά, η λέξη beyt υποδηλώνει τόσο τον ποιητικό στίχο όσο και το σπίτι. Οι εικόνες της Mirza από κατεστραμμένα σπίτια συνομιλούν με ποιητικούς στίχους, χαρτογραφώντας τη σχέση του αραβικού κόσμου με την έννοια της οικιακής εστίας από την αρχαιότητα έως σήμερα. Αυτή η αντιπαραβολή ενεργοποιεί ένα συλλογικό ασυνείδητο, μια κοινή αίσθηση του ανήκειν, αλλά και έναν χώρο συλλογικού πένθους μέσα στη συνεχιζόμενη καταστροφή.

Το Atlal γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν, την παράδοση με τη νεωτερικότητα, τη φωτογραφία με την ποίηση, διεκδικώντας την έννοια μιας συμβολικής συνέχειας και λειτουργώντας ως εκδήλωση αντίστασης και πείσματος απέναντι στις πληγές του πολέμου – ενώ ταυτόχρονα αποτελεί στιγμή ελεγείας και παράδειγμα πολιτισμικής ανθεκτικότητας.